Het begon als een leuke avond. Ik dacht; ik houd het een beetje netjes. Niet te veel drinken, niet te laat naar het station. Maar ja, van de andere kant, het was een zaterdagnacht; de nachttrein reed. Het mocht dus ook best wat later worden.

Dat heb ik geweten. Zo verliet ik, heel rustig, rond kwart voor vier ’s nachts een of andere tent. Nog even een babbeltje om het af te sluiten (want elkaar verstaan zit er met al die harde teringherrie natuurlijk niet in), afscheid nemen, en dan heel rustig naar het station lopen.

Om kwart voor vijf kwam ik daar aan. Doodse stilte. Een paar mannen zitten tegen de muur. Een zwaarlijvige beveiligingsbeambte staat te keuvelen met haar collega’s. Ik vraag naar de nachttrein.

“De laatste ging om twee over vier. Waar moet je heen?”

“Leiden.”

“Oh ja, joh? Dat kan niet meer. Er gaat dadelijk nog één treintje naar ’s-Hertogenbosch. Dan houdt het op,” zei ze. Met zo’n toon van: ik weet alles. Ze wist het ook. Dus vervolgde ze pedant: “De eerste trein naar het hoge noorden is pas om vijf voor acht.” Topografie was niet haar sterkste vak.

“Tja, dan houdt het op. Ga ik wel weer wat anders doen. Doeg.” Ik dacht aan Guus. Het kon niet anders dan dat er nog ergens licht brandde. De zwaarlijvige beveiligingsbeambte knikte bemoederend en lachte me niet overtuigend toe. Ze zei niets meer.

Dat zijn al twee vervelende dingen aan Brabant. Is Tilburg na veel heisa tóch nog op het nachtnet aangesloten – zij het alleen op zaterdagnacht – houdt dat nachtnet er gewoon mee op om vier uur ’s nachts. What happened to vijf, zes en zeven uur ’s ochtends?

En dan die nare toon waarop ze in het zuiden over het noorden praten. Dat het er ongezellig zou zijn. Dat de mensen er niet vriendelijk zouden zijn. Dat alles kil en koud en grauw zou zijn. Kom zeg, wie doet er nu ongezellig? Ja, misschien lachen mensen in het noorden wat minder vlug. Maar die lach moet je dan ook maar gewoon verdienen. Niet alles hoeft altijd maar gemakkelijk te zijn.

Enfin, ik struin door Tilburg. Als je goed kijkt en de juiste muziek opzet, dan kan dat er ’s nachts nog best leuk uitzien. Ik heb wel even extra op de ramen gelet. Eén enkeling bakte in eenzaamheid nog gauw een eitje. Verder zag ik niemand. Geen leven meer te bekennen. Ja, Guus. Gezellig. Met licht bedoelde je zeker die exclusieve Brabantse straatverlichting? Erg modern.

Net toen ik me dat afvroeg sloeg de klok vijf uur. Blijkbaar dooft dan de kleurrijke decoratieverlichting van de Westpoint; de kolossale (en daardoor nogal misplaatste) woontoren van Tilburg. Tot zover het licht in Brabant.

Op de Heuvel, de plek waar het een poosje geleden allemaal nog te doen was, zijn alle kroegen verlaten. Er staan nu wel wat taxi’s, maar ze hebben geen klanten. Zelfs alle dönertenten zijn inmiddels gesloten. Een oudere vrouw spuit de straat schoon met een tuinslang. Een verward overkomende man van voorbij de veertig schreeuwt tegen zijn telefoon: “Man, dat kun je toch niet maken. Ik heb al vier jaar niet meer geneukt.” Ik ontwijk hem maar.

Omdat Nederlandse steden altijd zo verschrikkelijk groot zijn, kom je al gauw weer uit bij een gesloten station Tilburg. Om kwart over vijf komt er een tourbus aan. Twee mannen stappen uit. Ze laten een Britse snoepverpakking op de grond vallen. De bus rijdt weg, de mannen verdwijnen. Een andere man doemt op uit het niets. Hij opent de stationshal.

Vrijwel meteen zijn er zo’n tien man binnen. Eindelijk warm. Ik ga het perron op, de wachtruimte in. Op een bankje (met leuningen, vervelend) val ik weg in een staat van half slaap, half apathie. Als ik even wakker word, ligt er plotseling een zwerver achter me op de verwarming. Hij hoest alsof hij dood gaat. Het kan me niet zo veel schelen. Wel sta ik op en ga ik op een ander bankje zitten. Ziek worden is nooit fijn.

Ik word wakker om kwart over zeven. De AH to go gaat bijna open – als eerste zaak in de stad. Als ik vraag naar de croissantjes blijken die echter nog een half uur in de oven te moeten. Ook warme chocolademelk is op dit moment teveel gevraagd. Ik ga weer terug naar het perron.

Twintig minuten later zal mijn trein vertrekken. De zon zal op komen, en alles zal grijs zijn. Ik slaap tot ik aankom in Den Haag. Steeds als ik even wakker word, mijn mond wijd open staand, dan denk ik: die vervelende Guus Meeuwis. Leugenaar. Houd gewoon eens op met liedjes schrijven.

Saai wordt het al helemaal wanneer het tijd is voor de tweede keer. Of de derde. Dan is de lol er snel vanaf. Hoe bijzonder die eerste keer ook is, uiteindelijk gaat het allemaal vervelen. Op den duur willen we toch wel weer iets nieuws.

Zo werd de allereerste elektronische typemachine met beeldscherm binnen een paar jaar alweer ouderwets verklaard, is elke onbekende stad binnen een paar dagen volledig te verkennen en staat zelfs de leukste anekdote bij herhaling garant voor akelige beleefdheidslachjes.

Nee, geef mij liever niet de eerste keer of die daarna. Er is namelijk maar één keer die alle andere keren in alles overtreft.

Je ziet hem van mijlenver aankomen. Je telt de dagen ervoor af. Voor de enkeling die er niet op gerekend had is het de ultieme verrassing. Of vergissing, dat kan ook. Ik heb het over de laatste keer.

Na de laatste keer is er geen plek meer voor die ene andere keer die hem kapotrelativeert, in context zet of afmat en afvlakt. De laatste keer is per definitie uniek. Voor de laatste keer hoef je je niet te verontschuldigen of te schamen. Het is goed zo, zand erover. Het was immers de laatste keer.

De laatste keer maakt dat je bloed kookt terwijl je tranen laat wanneer je buldert van het lachen. Of dat nu op het moment zelf is of pas in de trein huiswaarts. Je haat hem, je veracht hem, maar je slikt het en je hebt er vrede mee. Zei je altijd dat je voor de eerste keer je stinkende best deed, voor de laatste doe je dat pas echt.

De laatste keer is in alles de overtreffende trap. De laatste keer is niet voor herhaling vatbaar. De laatste keer is onvermijdelijk. De laatste keer laat zich niet uitdagen voor een potje schaak. De laatste keer zal niet op televisie worden uitgezonden.

In die zin is ook de laatste keer voorspelbaar. Het verschil met de eerste keer is echter dat de laatste keer dat niet achter het meubilair verbergt. De laatste keer kent zichzelf en zijn slachtoffers. De laatste keer marcheert fier en met rechte rug door de straten van de ervaring en laat daarbij geen huis gespaard. Het is liefde op het laatste gezicht.

Tijdens Dodenherdenking vind ik het altijd moeilijk om aan al die slachtoffers te denken. Hoe onschuldig ze ook mogen zijn. Zes miljoen is meer sterfte dan een mens bevatten kan. En dan te bedenken dat dat eigenlijk slechts een fractie is van de doden die het verdienen om herdacht te worden.

Daarom dacht ik vandaag aan één man. Begin deze week werd hij door het hoofd geschoten. Dertig soldaten enterden zijn woning en volbrachten de missie waar zij maanden op geoefend hadden.

Goed, de man mag geen schoon geweten hebben, maar alles heeft een reden. In plaats van de moeite te nemen om naar een duidelijk gefrustreerd mens te luisteren, is gekozen voor eenvoudiger oplossing: uitschakelen.

En laten we dat toch vooral niet mooier maken dan het is. Die simpele tactiek is slechts een hypocriete vorm van symptoombestrijding. Terreur is niet het product van de zieke geest van een willekeurige Arabier. Dat zou wel erg makkelijk zijn. Nee, terreur volgt uit onvrede. Vooral wanneer die onvrede niet gerespecteerd wordt.

Ik heb geen flauw idee wat er speelt in het Midden-Oosten, dat geef ik graag toe. Een ieder die beweert dat wel te weten, is ofwel een hypocriete leugenaar, of moet dringend een boek schrijven. Leg het ons uit. Breng die vervloekte War on Terror tot een eind.

Twee minuten lang vraag ik me af wie het volgende doelwit is. Of, beter gezegd: wie wordt het volgende slachtoffer en daarmee de personificatie van het onverzadigbare smachten naar geweld?

Wie wrok koestert jegens een moordenaar, moet niet vervolgens zelf gaan moorden. Dat rechtvaardig of ethisch verantwoord te noemen is niets meer dan een daad van infantiele onlogica.

Is het overigens niet merkwaardig, dat geweld opeens getolereerd wordt als je het oorlog noemt? Rechtvaardigheid is een kwestie van definiëren, zo blijkt.

Maar goed. Het is vast niet de bedoeling dat we daar te lang bij stil gaan staan. Bij voorkeur twee minuten. Anders hadden ze de dag er na ook niet tot feestdag uitgeroepen. Immers, er is bier, er is muziek en er mag geneukt worden. Wat zijn we allemaal gelukkig.

En die lente, zo legde Russisch meestercomponist Igor Stravinsky een kleine eeuw geleden (1913) al vast, staat voor verandering. In zijn magnum opus Le sacre du printemps (wat zich vrij laat vertalen als: Lenteviering, –wijding, –ritueel of –feest) laat de kunstenaar ons dit op fenomenale wijze horen. Wilde, dissonante orkestakkoorden schudden de luisteraar wakker uit zijn winterslaap. Dan betovert Stravinsky zijn publiek met kabbelende onregelmatige melodieën. Hij schreeuwt ons als het ware toe: “Kom naar buiten luie hufters, het is prachtig hier! Aanschouw de revolte der natuur!”

Denkend aan de verandering en breed grijnzend struin ik ’s middags over de Erasmusbrug. Op het Afrikaanderplein wordt er een omvangrijke markt gehouden. De sfeer zit er goed in. Aan de overzijde van de Maas dartelen gelukkige consumentisten over een zonnige Coolsingel. De Witte de Withstraat ziet er met zijn goedgevulde terrasjes verleidelijk uit. Een jongen versiert in het bijzijn van zijn vriendin de serveerster. Het is een mooie dag om te lopen.

Tegen een schijnbaar willekeurige en immer veranderende achtergrond van beleidsmatig gerealiseerde, chaotische stedelijke bebouwing en volledig planologisch tot stand gekomen, zeer ordelijke Nederlandse ‘natuur’, ben ik vandaag alleen met mijn gedachten. Een feest voor de verbeelding.

’s Avonds kom ik na een middagje Rotterdam thuis. Nog een voordeel van de lente: de zon blijft na een lange werkdag nog even ouwehoeren bij de deurpost van zijn kantoor. Het is nog licht en lekker warm. De schaduwen zijn langgerekt. Ik besluit dat het zonde is om de kortste route te nemen van de bushalte naar mijn voordeur. Immers, wie op een dag als deze loopt, is een tevreden mens. Ik in ieder geval wel.

Zodoende ga ik grotendeels onbewust de hoek om bij mijn oude basisschool. Dan word ik overvallen door een vervreemdend gevoel. Was de reis huiswaarts; de gehele namiddag een product van mijn eigen verbeelding geweest? Stond ik niet stiekem nog op Rotterdam Centraal op de trein te wachten? Mijn oude basisschool is een bouwput van Randstedelijke proporties. Het halve gebouw ligt in puin en is afgezet met een stalen hek.

Ik trotseer de in mijn herinnering gigantische vestingmuren van het schoolplein en stap er moeiteloos overheen. Boven de hoofdingang, horend bij dat deel van de school dat nog overeind staat, hangt een geel bord, welk mij vrolijk de naam toeschreeuwt van een andere basisschool dan ‘de mijne’.

Geschrokken loop ik zo ver mijn voeten mij kunnen dragen. Ik denk aan het dorp waar ik opgegroeid ben.

Ook het huis waar ik geboren ben bestaat namelijk niet meer. In de zomer van 2006 verhuisde ik van die zonderlinge boerderij in een zeer klein dorp in Noord-Brabant naar een rijtjeswoning in een iets groter klein dorp, zo’n vijf kilometer verderop.

Naast een zeer vervallen, doch – eerlijk is eerlijk – charmante boerderij lieten we een betrekkelijk groot stuk grond achter. Het was de tuin waar een kleine onwetende Bert ooit naar hartenlust rondholde, door schijnbaar eindeloze weilanden gescheiden van de grote boze buitenwereld.

Zo was er, voor wie op de bank zat en door het woonkamerraam naar buiten tuurde, een grote conifeer te zien. Voor de moderne generatie, waartoe ook ik behoor: dat is een soort dennenboom. Die van ons was zoals gezegd groot, en had bovendien de volmaakte kegelvorm van een kerstboomcliché.

Eén keer ben ik na de verhuizing teruggegaan. Het was december 2007. Op de plek waar ooit die magistrale conifeer zetelde, stond nu een woonunit van de nieuwe eigenaar. Naast dat aluminium gedrocht was een armetierig kunststoffen kerstboompje verrezen. Ook was er om de woonunit heen een klein houten hekje aangebracht.

De boom waarvan ik – zo besefte ik me toen ik de nieuwe situatie overzag – altijd dacht dat hij onvelbaar was, was neergehaald. Hij heeft zich waarschijnlijk nog eventjes verzet, maar hij bleek niet bestand tegen de botte expansiedrift van de kolonisten.

Achteraf is het voor mij namelijk niet moeilijk de, toegegeven, ietwat vergezochte vergelijking te trekken met de Europese invasie van Noord-Amerika. De woonunit is daarin het veilige kamp van de kolonisten. Onze tuin, dankzij jaren achterstallig onderhoud onderhevig aan een gigantische wildgroei van onkruid, struikgewas en laaghangende takken, doet denken aan verhalen van het eeuwenlang ongemoeide territorium van de oorspronkelijke bewoners van de Nieuwe Wereld.

En zo besefte ik vandaag, te midden van de explosieve jaarlijkse metamorfose van de aardkorst die we de lente noemen, dat alles eindig is. Niets ontsnapt aan de vergankelijkheid, behalve de vergankelijkheid zelf.

Mijn geboortehuis en mijn basisschool, de vroegst mogelijke van mijn herinneringen, zijn niet meer. Overigens onderging ook de basisschool waar ik tot groep zes naartoe zou gaan een paar jaar geleden een ingrijpende verbouwing.

Een poosje geleden las ik een roman van Remco Campert, of was het Arnon Grunberg, waarin de vader van de protagonist alle plekken die hem dierbaar zijn en waaraan hij warme herinneringen koestert nog eens bezoekt. Hij keert verbitterd terug; alles is veranderd. Zijn herinneringen zijn kapot gemaakt.

Gelukkig zijn mijn herinneringen dat niet. Enkel de plekken waar zij zich afspeelden zijn verwoest. Wie goed zijn best doet, kan de vergankelijkheid van zijn herinneringen op zijn minst flink uitstellen.

Natuurlijk is dat louter zelfbedrog. Je herinneringen neem je hoe dan ook zwijgend mee je graf in. Vergankelijkheid kent geen genade.

Vergeet dus de bitterkoude, de winter, het verleden; klaagt ook niet van warmte en van felle zon.

Geniet van de lente zolang zij tastbaar is.

De FHJ is een goede journalistieke opleiding. Dat het slecht gesteld is met de kwaliteit van het onderwijs, zoals bijvoorbeeld de samenstellers van de Keuzegids HBO graag beweren, is simpelweg niet waar. Dat het gras elders groener is, blijft enkel een halfwaar gezegde. Momenteel loop ik namelijk stage in het zelfde gebouw als waar de Utrechtse SvJ gevestigd is, en ik durf te beweren dat het daar echt niet beter is dan ‘bij ons in Tilburg’.

Toch hoor je mensen klagen. En dat is een compliment. Het bewijst maar eens: de FHJ is een kweekvijver voor kritische journalisten. Maar het is ook een reminder. Want het kan beter. En hoewel perfect niet bestaat, is dat wel het streven. Ik wil zij die klagen een stem geven.

Het is dus niet de bedoeling dat ik mijn persoonlijke mening ga zitten verkondigen. Ik wil met jullie in discussie gaan over de opleiding. Ik wil jullie betrekken bij het proces dat verbetering en vernieuwing heet. Daarin stel ik me laagdrempelig op. Mocht je dus iets willen weten, in discussie willen gaan of een klacht hebben, dan kun je me altijd bereiken. Want:

Wie op Bert stemt, stemt op zichzelf.

Maar dat zijn slechts woorden. Wil je bewijs dat ik dat waar maak; je kunt me bereiken op [nul] [zes] 200 77 4 66, bert.v.laar [at] gmail.com of, lekker modern, @BertvanLaar. Of het nu kantooruren zijn of niet.

Niet voor niets ben ik sinds kort actief als opinieschrijver voor de Landelijke Studenten Vakbond. Daarnaast herinneren jullie je misschien nog een petitieactie die ik tegen het nieuwe kantinebeleid ben begonnen, waaruit al een prijsverlaging voor sommige producten en een actief panel zijn voortgekomen.

Ja, het gerucht doet de ronde dat ik wil stoppen met mijn studie op de FHJ. Ik kan niet ontkennen dat dit meer is dan een gerucht. Echter, niets daarvan is zeker. Wel kan ik met zekerheid zeggen dat ik dit schooljaar actief afmaak. Wat daarna gebeurt, tja.

In een half jaar tijd kan er in ieder geval veel gebeuren. Gaan we ons bezig houden met wie er met ingang van volgend schooljaar de studenten vertegenwoordigt, of gaan we ons bezig houden met hoe we nu de opleiding gaan verbeteren? Ik pleit voor dat laatste.

Bert is kritisch (en waar mogelijk constructief), durft te spreken, streeft naar een nog betere FHJ en wil jou vertegenwoordigen. Daarom wil ik jullie absoluut niet onafhankelijk het volgende adviseren: Stem Bert!

Bert van Laar

Om 08:59 verlaat ik de laatste traptrede om op de 3e verdieping te belanden. Ik denk: mooi. Op tijd. Ik stap naar de deur welke ik twee weken geleden al eens opende ter gelegenheid van mijn kennismakingsgesprek. Door het raam komt geen licht. Ik probeer de deurklink. Dicht. Jammer. Lichte paniek. Zit ik wel goed? Liep ik hier wel stage? Is er iets misgegaan? Was het wel 1 december? Waar ben ik?

Ik besluit naar de receptie te gaan. De drie trappen die ik zojuist getrotseerd heb weer af.
“Hallo.”
“Hoi. Wat kan ik voor je doen?”
“Ik ben stagiair bij Trajectum. Ik zou om negen uur beginnen, maar er is nog niemand.”
“Eerste dag zeker?”
“Ja.”
“Dat is jammer, dan mag ik je de sleutel nog niet geven.”
“Oh.”
“En ik heb ook geen nummers van ze, alleen intern.”
“Oh.”
“Tja.”
“Nou, dan ga ik wel weer naar boven.”
“Oké. Tot ziens!”
“Dag.”

Ik bedenk me, dat ik een man van weinig woorden ben, maar dat dat niet waar is.

Eenmaal boven merk ik dat het nog steeds donker is op de redactie. Ik besluit dat ik mijn handen wil wassen. Er is een damestoilet en een invalidentoilet. Bij twijfel probeer ik het invalidentoilet, maar dat blijkt op slot. Ik kijk rond, maar op deze etage is geen rekening gehouden met heren. Ik bedenk me dat ik tijdens mijn kennismakingsgesprek ook alleen maar vrouwen op de redactie heb gezien. Toeval?

Wanneer ik mijn handen was in het damestoilet op de derde verdieping, hoor ik een deur dichtslaan. Snel droog ik mijn handen af aan mijn broek. Ik haast me naar de deur.

“Goedemorgen Bert,” zegt een mevrouw die er uit ziet en spreekt als de docente waarvan ik in de derde klas van de middelbare school Nederlands kreeg. Aan haar had ik een bloedhekel.
“Hé.”
“Was je er al lang?” vervolgt de vrouw. Ik ken haar al van het kennismakingsgesprek. Ze is de hoofdredactrice.
“Een minuut of tien. Maar ik heb me wel vermaakt, hoor.”
“Gelukkig. Ik stond in de file. Wil je koffie?”
“Graag, bedankt.”

We staan bij het koffieautomaat.
“Heb je er zin in?”
“Ja, maar ik ben wel een beetje zenuwachtig,” zeg ik tegen mijn middelbare schooldocente Nederlands.
“We bijten niet hoor,” lacht ze.
Nee, nee. Vast niet, denk ik bij mezelf.

Ik vraag wat ik kan gaan doen.
“Goede vraag. Vandaag zal onze nieuwsredacteur je het een en ander uitleggen. Maar die komt straks pas, dus je kunt de krant lezen als je dat wilt. Heb je een krant bij je?”

Nog voordat ik de kans krijg om te antwoorden dat ik geen krant bij me heb, vervolgt ze: “Ik heb nog wel een Volkskrant. Ik pak hem even.”

Ze rommelt wat in haar tas. Het komende half uur doe ik alsof ik de Volkskrant lees, maar in feite vraag ik me af hoe vaak ik de komende drie maanden nog een damestoilet zal moeten bezoeken.

De paradox van de vrijheid van meningsuiting

De grondwet schrijft voor dat niemand “voorafgaand verlof” nodig heeft om “gedachten of gevoelens te openbaren.” Dat lijkt me vrij duidelijk: je mag alles roepen. Maar dan komt de toevoeging: “behoudens ieders verantwoordelijkheid volgens de wet.” Aha. Je mag dus toch niet alles roepen.

Nee, de vraag zal zijn of de argumenten die Wilders aandraagt kloppen. En was dat niet de ideaal?

Dit zeer beknopte essay was eigenlijk een tentamen. Het onderwerp, de rechtszaak tegen Geert Wilders, was een producteis, en daarmee alles behalve mijn eigen idee. Mijn nederige excuses voor de hoge mate van uitgekauwdheid ervan.

Als het gaat om ontwikkelingshulp, zien wij westerlingen onszelf vaak als een vaderfiguur die zijn zoontje Afrika uit probeert te leggen wat beschaving is. Wij, die na eeuwenlang bloedig oorlogvoeren en ideologieën uitproberen tot onze huidige samenlevingsvorm gekomen zijn.

Als we andersdenkenden werkelijk willen helpen, moeten we onmiddellijk ophouden de beschaving te verkopen. We moeten hen onderwijzen, als een vader dat bij zijn zoon doet. Opdat onze zoon zelf kan nadenken over wat voor hem beschaving is, en ons dan kan wijzen op de talrijke mankementen in de onze.

Dan stapt er zo’n perfect gezinnetje in. Je hebt ze wel eens gezien. Twee van die perfecte, doodgewone standaardouders van in de vijftig. De man met grijs haar, de vrouw bijna. Dat krijg je met zo’n leven op kantoor. Ze hebben twee van die veel te perfecte dochters, die verwikkeld zijn in een diepzinnige discussie over de hockeytraining van komende dinsdag. Elk hebben ze één perfecte rode roos in hun hand. Komen waarschijnlijk van een of ander omhoog gevallen feest. Nou ja, feest… receptie eerder. Vier perfecte rode rozen staren me aan vanaf het tafeltje.

Wanneer het gezelschap ongeveer vijf minuten in de trein zit, druipen de leden opeens één voor één af naar hun utopische eigen wereldjes. De gespreksstof blijkt ontoereikend. Ligt het aan een gebrek aan levenservaring? Een gebrek aan levenslust misschien? Of een gebrek aan brede culturele en maatschappelijke interesse? Ik gok op dat laatste, maar waarschijnlijk gaat het om een combinatie van al die tekorten.

De dochters naar hun telefoon starend, de ouders een slecht boek lezend zitten ze daar. Wat een hechte unit. Eén van de dochters kijkt me over haar telefoon heen aan. Haar ogen spreken: “Hey, wat heb jij hier eigenlijk te zoeken, met je gitaarkoffer en je cappuccino en je smerige rothaar, jij vuile krakershippie?”

Ik denk opeens aan een vergeten liedje. Armand. “Ben ik te min?” Mijn vader zette het wel eens op. Ik snapte de tekst nooit. Niet echt in ieder geval. Nu kijkt ook de vader van het meisje naar me; zijn blik is zowaar nog zuurder: “Pas op, of ik bezuinig je weg, met je linkse klotehobby’s!” Ik grijns. Ben ik te min?

In de vorige week gepresenteerde Rijksbegroting wordt een flinke bezuiniging in het ambtenarenapparaat aangekondigd. Prima basis voor de bezuinigingen van een rechts kabinet. Maar daar komt meteen de aap uit de mouw. Want blijkbaar maakt een begrotingstekort blind. Ja, er is reden tot zorg. Maar is dat ook een reden om het langetermijndenken overboord te zetten? Want wat gaan al die ambtenaren straks doen als ze op straat staan? Een baan vinden waar geen nadelen aan kleven? Een baan vinden waarvan de zin volledig te verdedigen is? Dacht het niet. Zulke banen bestaan niet.

Wat mij betreft wordt er geïnvesteerd in extra werkgelegenheid. Dat je op een verjaardagsfeest aan iemand vraagt wat ‘ie voor werk doet, en dat ‘ie antwoordt: “Ik niet overheidsdocumenten aan elkaar”. Of: “Ik voorzie mijn leidinggevende van koffie”. Of nog beter: “Ik houd in de gaten of de printer nog genoeg papier heeft”. En dat allemaal gewoon voor het minimumloon. Het is misschien geen droombaan, maar persoonlijk draag ik liever geld af aan iemand die werkt dan aan iemand die werk zoekt (of zelfs doet alsof dat zo is). En naast die, laten we wel wezen, onzinbaantjes zijn er ook een hoop banen wegbezuinigd die wel nuttig waren, zoals door de staat gesubsidieerde ordehandhavers, thuiszorgmedewerkers en tramconducteurs.

Daarnaast heb ik liever dat ik voor hetzelfde geld iemand in contact breng met andere mensen dan dat ik iemand financieel prikkel in eenzaamheid op een bank te liggen met VK-Banen op de schoot. Want collegialiteit en werkervaring maken mensen niet alleen gelukkiger, maar bieden ook meer perspectief op een betere baan. Laten we toch alsjeblieft de Melkertbaan herïntroduceren.

Forceer mensen niet in hermetisch afgesloten hokjes van peperdure werkeloosheid, maar inspireer ze om te groeien en een mens te zijn. Dat is het langetermijndenken dat we nu nodig hebben.